Zachowania golden retrieverów i ludzi są napędzane przez te same geny.

Geny, które łączą ludzi i psy. Golden retrievery pomagają zrozumieć ludzkie emocje

Naukowcy odkryli, że geny odpowiadające za zachowanie golden retrieverów - takie jak podatność na szkolenie, poziom energii czy lęk przed obcymi - są również powiązane z osobowością oraz zdrowiem psychicznym ludzi. Wyniki badania sugerują, że ludzie i psy mogą mieć wspólne genetyczne podstawy emocji i zachowania.

Badanie przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu w Cambridge, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), po raz pierwszy wykazało, że konkretne geny związane z zachowaniem psów są jednocześnie powiązane u ludzi z takimi cechami jak lęk, depresja czy zdolności poznawcze.

Analiza genów i zachowania

Naukowcy przeanalizowali materiał genetyczny 1300 golden retrieverów i zestawili go z danymi dotyczącymi ich zachowania, zebranymi na podstawie szczegółowych kwestionariuszy wypełnianych przez właścicieli. Pozwoliło to zidentyfikować geny związane m.in. z podatnością na szkolenie, poziomem energii, lękiem wobec obcych oraz agresją wobec innych psów.

Porównanie tych wyników z analogicznymi badaniami u ludzi ujawniło, że aż dwanaście zidentyfikowanych genów wpływa na zachowanie i emocje obu gatunków.

-To odkrycie jest naprawdę uderzające. Dostarcza silnych dowodów na to, że ludzie i golden retrievery mają wspólne genetyczne korzenie zachowania - podkreśla dr Eleanor Raffan z Uniwersytetu w Cambridge, kierująca badaniem.

Te same geny, podobne emocje

Jednym z przykładów jest gen PTPN1, który u psów wiąże się z agresją wobec innych zwierząt, a u ludzi - z inteligencją oraz podatnością na depresję. Inna odmiana genu, obecna u psów obawiających się kontaktu z innymi psami, wpływa u ludzi na skłonność do długotrwawego zamartwiania się po krępujących sytuacjach, a także na osiągnięcia edukacyjne.

Zdaniem badaczy odkrycia te mogą pomóc właścicielom lepiej zrozumieć emocjonalne potrzeby swoich pupili i dostosować metody szkolenia oraz opieki.

- Genetyka sprawia, że niektóre psy są szczególnie wrażliwe na stres. Ich zachowanie, często postrzegane jako „niegrzeczne”, bywa w rzeczywistości reakcją na silny lęk - wyjaśnia Enoch Alex, pierwszy autor publikacji.

Nowe spojrzenie na szkolenie i leczenie

Badanie wykazało również, że podatność na szkolenie u golden retrieverów jest związana z genem ROMO1, który u ludzi odpowiada za inteligencję i wrażliwość emocjonalną. Oznacza to, że skuteczne szkolenie psa powinno uwzględniać nie tylko system nagród, lecz także jego stan emocjonalny.

Wyniki mogą mieć znaczenie również dla weterynarii. Skoro lękliwość u psów ma podobne podłoże genetyczne jak zaburzenia lękowe u ludzi, leczenie farmakologiczne stosowane w redukcji lęku może okazać się pomocne także u zwierząt.

Psy jako modele ludzkiej psychiki

Zidentyfikowane geny nie determinują bezpośrednio konkretnych zachowań, lecz wpływają na regulację emocji. Przykładowo psy wykazujące tzw. lęk niespołeczny - strach przed przedmiotami takimi jak odkurzacze czy autobusy - posiadają geny, które u ludzi wiążą się z nadwrażliwością, drażliwością i zaburzeniami lękowymi.

- Nasze psy dzielą z nami nie tylko dom, ale być może również część psychicznych wyzwań współczesnego świata - zauważa prof. Daniel Mills z Uniwersytetu w Lincoln. - Mogą być doskonałymi modelami do badania ludzkich zaburzeń emocjonalnych.

Dane z długofalowego badania

Analizy oparto na danych pochodzących z Golden Retriever Lifetime Study, prowadzonego od 2012 roku przez Morris Animal Foundation. Właściciele psów w wieku od trzech do siedmiu lat oceniali 73 różne zachowania swoich pupili, które następnie grupowano w 14 kategorii cech behawioralnych. Na tej podstawie badacze powiązali konkretne regiony genomu z określonymi cechami zachowania.

Badanie było finansowane głównie przez Morris Animal Foundation.

Źródło: University of Cambridge, Golden retriever and human behaviours are driven by the same genes.